Luật Phát triển đô thị: Mở thêm dư địa để TP.HCM kiến tạo không gian phát triển mới

Việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị đang mở ra một bước chuyển đáng chú ý trong quá trình xây dựng và quản trị đô thị tại TP.HCM. Khi cơ chế pháp lý được hoàn thiện, Thành phố có thêm điều kiện huy động nguồn lực, phát triển hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị theo hướng đồng bộ hơn.

Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Luật Phát triển đô thị với 465/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật được kỳ vọng tạo thêm hành lang pháp lý cho các đô thị lớn, trong đó TP.HCM có thêm cơ sở để chủ động khai thác nguồn lực đất đai, tài chính, đầu tư và các nguồn lực xã hội phục vụ phát triển. Theo thông tin từ HĐND TP.HCM, Luật dự kiến có hiệu lực từ 1/10/2026, trong khi một số quy định liên quan đến quy trình ban hành văn bản theo cơ chế mới của TP.HCM có hiệu lực sớm hơn, từ 1/9/2026

Từ cơ chế đến những công trình cụ thể

Điểm đáng chú ý là Luật Phát triển đô thị không chỉ mang ý nghĩa về mặt thể chế. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng chuyển những cơ chế mới thành quy hoạch, dự án và hạ tầng thực tế.

Tại kỳ họp chuyên đề ngày 27/8, HĐND TP.HCM đã xem xét, thông qua nhiều nội dung liên quan đến đầu tư, đất đai, giao thông, môi trường và chỉnh trang đô thị.

Một số dự án đáng chú ý gồm:

  • Nâng cấp đường Tỉnh lộ 9 (Hà Duy Phiên) với tổng vốn khoảng 1.135 tỷ đồng.
  • Cải tạo rạch Thủ Đức, tổng vốn khoảng 5.124 tỷ đồng, kết hợp chống ngập, hạ tầng kỹ thuật và chỉnh trang không gian ven sông, kênh rạch.
  • Kéo dài đường Võ Văn Kiệt về phía Tây, tổng vốn khoảng 15.975 tỷ đồng.

Song song đó, TP.HCM đang đặt mục tiêu tăng tốc các tuyến giao thông liên vùng như Vành đai 3, Vành đai 4, Quốc lộ 13, Quốc lộ 22 và cao tốc TP.HCM – Mộc Bài.

Điều này cho thấy một xu hướng ngày càng rõ: phát triển đô thị không thể tách rời phát triển hạ tầng giao thông.


Hạ tầng mở rộng, không gian đô thị cũng thay đổi

Khi các tuyến đường và hệ thống giao thông liên vùng được hoàn thiện, ranh giới phát triển của đô thị cũng có xu hướng mở rộng.

Những khu vực trước đây mất nhiều thời gian để tiếp cận trung tâm có thể trở thành những điểm kết nối mới của thành phố.

Đặc biệt, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, TP.HCM đang đứng trước một không gian phát triển lớn hơn, với mối liên kết ngày càng chặt chẽ giữa các khu vực đô thị, công nghiệp, logistics, cảng biển và các trung tâm dịch vụ.

Vì vậy, bài toán của TP.HCM trong giai đoạn mới không đơn thuần là “xây thêm đô thị”, mà là tổ chức lại không gian để các khu vực có thể kết nối và hỗ trợ lẫn nhau hiệu quả hơn.


Cơ hội nào cho thị trường bất động sản?

Một hệ thống pháp lý rõ ràng hơn cùng với hạ tầng được đầu tư đồng bộ có thể tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường bất động sản phát triển theo hướng bền vững.

Khi giao thông được cải thiện, những khu vực có vị trí kết nối tốt sẽ có thêm cơ hội thu hút dân cư, thương mại và dịch vụ.

Tuy nhiên, hạ tầng không phải là yếu tố duy nhất quyết định giá trị bất động sản.

Một khu vực muốn phát triển lâu dài cần đồng thời có:

Quy hoạch phù hợp + pháp lý rõ ràng + hạ tầng thực tế + dân cư + tiện ích + hoạt động kinh tế.

Đây cũng là lý do việc cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị cần được thực hiện đồng bộ, tránh tình trạng quy hoạch đi trước nhưng hạ tầng và nguồn lực chưa theo kịp.


Góc nhìn CONIC

CONIC cho rằng Luật Phát triển đô thị có thể tạo ra một bước tiến quan trọng trong cách TP.HCM tổ chức và khai thác nguồn lực để phát triển đô thị.

Điều thị trường chờ đợi không chỉ là những cơ chế mới, mà là khả năng biến cơ chế thành những dự án cụ thể, những tuyến đường cụ thể và những không gian đô thị có chất lượng thực tế.

Đối với doanh nghiệp bất động sản, một môi trường pháp lý minh bạch và quy hoạch đồng bộ sẽ giúp nâng cao tính chủ động trong đầu tư, đồng thời tạo thêm cơ sở để phát triển những dự án phù hợp với nhu cầu thực của thị trường.

Về dài hạn, CONIC nhìn nhận sự phát triển của TP.HCM sẽ ngày càng gắn với hạ tầng liên vùng, đô thị đa trung tâm và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Luật tạo hành lang – hạ tầng tạo kết nối – quy hoạch tạo không gian – và doanh nghiệp cùng người dân sẽ là những chủ thể biến không gian đó thành giá trị thực.

Đây có thể là một trong những nền tảng quan trọng để TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển đô thị mới với quy mô lớn hơn, kết nối hơn và năng động hơn.