Cải cách thủ tục đầu tư và xử lý những bất cập trong quy hoạch được kỳ vọng mở đường cho các dự án tồn đọng tiếp tục triển khai, đưa nguồn lực đất đai, tài chính và sản xuất trở lại phục vụ phát triển kinh tế.
Dự án đình trệ kéo dài, nguồn lực xã hội chưa được khai thác hiệu quả
Nhiều dự án đầu tư quy mô lớn tại Việt Nam đã phải kéo dài thời gian triển khai do vướng mắc về thủ tục hành chính, sự chồng chéo giữa các quy định và những bất cập trong hệ thống quy hoạch. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp mà còn khiến đất đai, vốn đầu tư và các nguồn lực liên quan chưa được đưa vào khai thác hiệu quả.
Với lĩnh vực bất động sản, một dự án chậm triển khai có thể kéo theo nhiều hệ quả: chi phí vốn gia tăng, tiến độ cung ứng nhà ở và dịch vụ bị ảnh hưởng, cơ hội việc làm bị trì hoãn và nguồn thu ngân sách chưa được phát huy như kỳ vọng.
Vì vậy, tháo gỡ dự án tồn đọng không đơn thuần là giải quyết khó khăn cho từng doanh nghiệp. Đây còn là yêu cầu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư và tạo thêm động lực cho tăng trưởng.
Cải cách thủ tục đầu tư: Hướng đến quy trình rõ ràng, hiệu quả hơn
Một trong những hướng cải cách được đặt ra là đơn giản hóa quy trình chấp thuận đầu tư, giảm các bước thủ tục trùng lặp và tăng tính chủ động trong quá trình chuẩn bị dự án.
Theo VnEconomy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư được Quốc hội thông qua được kỳ vọng góp phần tháo gỡ các rào cản thủ tục, với định hướng chỉ thực hiện chấp thuận chủ trương đầu tư một lần đối với các trường hợp thuộc diện áp dụng; đồng thời thiết kế danh mục xác định rõ những dự án bắt buộc phải thực hiện thủ tục này.
Bên cạnh đó, việc cho phép một số quy trình được tiến hành song song và tăng cường cơ chế hậu kiểm được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, hạn chế tình trạng một thủ tục bị ách tắc làm đình trệ toàn bộ dự án.
Theo thông tin trong bài viết nguồn, Luật sửa đổi Luật Đầu tư có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Do đó, những thay đổi này cần được nhìn nhận là cơ sở pháp lý cho giai đoạn tới, không đồng nghĩa mọi dự án đang vướng mắc đều tự động được tháo gỡ ngay lập tức.
Đồng bộ quy hoạch, giảm tình trạng dự án phải chờ đợi
Bên cạnh thủ tục đầu tư, sự thiếu đồng bộ giữa các cấp quy hoạch cũng là một nguyên nhân khiến nhiều dự án gặp khó khăn trong quá trình triển khai.
Một dự án có thể phù hợp với định hướng phát triển chung nhưng vẫn phát sinh vướng mắc khi đối chiếu với quy hoạch ngành hoặc các quy hoạch được phê duyệt ở những thời điểm khác nhau. Nếu không có cơ chế xử lý rõ ràng, doanh nghiệp có thể phải chờ điều chỉnh quy hoạch trong thời gian dài, làm tăng chi phí và giảm hiệu quả đầu tư.
Luật Quy hoạch sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 theo bài nguồn, được kỳ vọng cải thiện cách xử lý xung đột giữa các lớp quy hoạch, tạo điều kiện để cơ quan quản lý xác định căn cứ phù hợp và thực hiện điều chỉnh khi cần thiết.
Về lâu dài, quy hoạch cần vừa bảo đảm tính thống nhất và kỷ luật phát triển, vừa có khả năng thích ứng với biến động thực tế. Đây là điều kiện quan trọng để các dự án có cơ sở pháp lý rõ ràng, hạn chế việc đình trệ do những bất cập có thể xử lý bằng cơ chế phối hợp và điều chỉnh phù hợp.
Tháo gỡ có chọn lọc, gắn với hiệu quả và trách nhiệm thực thi
Không phải mọi dự án chậm triển khai đều có cùng nguyên nhân hoặc có thể xử lý bằng một giải pháp duy nhất. Có dự án chủ yếu vướng thủ tục; có dự án cần điều chỉnh quy hoạch, cơ cấu vốn hoặc phương án đầu tư; cũng có dự án cần đánh giá lại tính khả thi và năng lực thực hiện.
Do đó, quá trình tháo gỡ cần dựa trên việc phân loại cụ thể, làm rõ trách nhiệm của các bên và xác định phương án xử lý tương ứng. Mục tiêu không chỉ là đưa dự án trở lại trạng thái triển khai mà còn phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, phù hợp quy hoạch, đáp ứng nhu cầu thực tế và mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội.
Song song đó, cải cách thể chế cần đi cùng với nâng cao trách nhiệm thực thi, minh bạch thông tin và phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan. Khi quy trình rõ ràng và thời hạn xử lý được kiểm soát tốt hơn, doanh nghiệp sẽ có cơ sở chủ động lập kế hoạch, huy động vốn và tổ chức triển khai.
Góc nhìn CONIC: Khơi thông nguồn lực phải hướng đến giá trị thực
Đối với thị trường bất động sản, đất đai chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đưa vào sử dụng đúng quy hoạch, dự án được triển khai hiệu quả và sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Một dự án bị đình trệ kéo dài không chỉ làm gia tăng chi phí cho nhà đầu tư mà còn khiến nguồn lực đất đai, tài chính và cơ hội phát triển đô thị chưa được khai thác tương xứng. Ngược lại, khi các vướng mắc được xử lý đúng hướng, dự án có thể tiếp tục tạo ra sản phẩm, việc làm, hoạt động thương mại và đóng góp cho ngân sách.
Theo góc nhìn của CONIC, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cần gắn với ba yếu tố: pháp lý minh bạch – quy hoạch đồng bộ – năng lực triển khai thực chất. Đây là nền tảng để doanh nghiệp chủ động hơn trong đầu tư, đồng thời giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt chất lượng phát triển.
Đích đến của cải cách không chỉ là rút ngắn thời gian làm thủ tục, mà còn là chuyển nguồn lực đang bị đình trệ thành giá trị kinh tế và xã hội. Khi chính sách được thực thi hiệu quả, dự án được triển khai đúng hướng và sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực, thị trường bất động sản mới có thể phát triển ổn định và bền vững hơn.